Zorunlu trafik sigortası primi nasıl hesaplanır?
Trafik sigortası, motorlu araç sahiplerinin yaptırmak zorunda olduğu bir sigorta türü. Bu sigorta, bir kaza durumunda karşı taraftaki araçlara verilen zararları, diğer maddi hasarları ve 3.şahıslara verilen zararları poliçe limitleri içinde karşılar. Ancak, trafik sigortası primi çeşitli etkenlere göre değişir. Sigorta şirketleri, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından belirlenen tavan prim fiyatlarına uyarak ve diğer kriterleri inceleyerek zorunlu trafik sigortası primlerini belirler. Bu primlerin belirlenmesinde aracın türü, plaka ili ve trafik sigortası basamakları etkili olur. Bu yazıda, trafik sigortası primlerinin oluşmasında etkili olan unsurları ve basamak sisteminin detaylarını bulabilirsin.
Trafik sigortası primini etkileyen faktörler
Zorunlu trafik sigortası primi, 2017 yılına kadar sigorta şirketleri tarafından belirleniyordu. 2017 yılının nisan ayında yapılan düzenleme ile Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından belirlenmeye başladı. Sigorta şirketleri, tavan fiyatlar çerçevesinde zorunlu trafik sigortasının primlerini kriterlere göre belirler. İşte trafik sigortası primlerinin belirlenmesindeki kriterler:
Aracın plaka ili: Kaza sıklığı ve maliyetler illere göre değişebildiği için, plaka ilinin prim üzerinde etkisi olur. Büyük şehirlerde risk göstergeleri daha yüksek olabildiğinden, azami prim üst sınırları da buna göre farklılaşır.
Aracın türü: Otomobil, motosiklet, kamyonet, otobüs gibi araç gruplarında karşı tarafa verilebilecek zarar senaryoları değişir. Bu yüzden araç grubu, azami prim tablosunu ve teklifini doğrudan etkiler. Daha büyük araç türlerinin tavan fiyatları, küçük araç türlerine göre daha yüksek olur.
Hasarsızlık kademesi: Hasarsız geçirdiğin dönemler primini aşağı çeker, hasarlı dönemler basamağını düşürür ve primini yukarı çıkarır. Basamağın, teklifin hangi aralıkta oluşacağını en net belirleyen parçalardan biri.
İpucu: Kusur oranı hesaplaması ile ilgili detaylar için “Kusur oranı nasıl hesaplanır?” başlıklı yazımıza göz at.
Trafik sigortası basamakları
Basamak sistemi, hasar geçmişine göre priminin indirim/ceza mantığıyla şekillenmesini sağlar. Böylece, zorunlu trafik sigortası primlerinin belirlenmesinde etkili olur. Basamaklar, sürücülerin trafikteki geçmiş kusurlu kaza durumlarına göre belirlenir ve değişir. Bazı basamaklarda hasarsızlık indirimi uygulanırken, bazı basamaklarda ise sürprim yani artış yaşanır. İşte basamakların anlamları, indirim ve artış oranları:
0. basamak: 1. basamaktaki sürücü, poliçe süresi içinde üç veya daha fazla trafik kazasına karışırsa 0. basamağa düşer ve sigorta primi %200 artar. Kusurlu maddi hasarlı bir kazada aynı zamanda bedeni hasar ve değer kaybına da neden olur ve sigorta şirketi tazminat öderse yine 0. basamağa düşer ve %200 prim artışı uygulanır.
1.Basamak: Zorunlu trafik sigortası poliçesinin 3.yılı da hasarla kapatılırsa, sürücünün sigorta primine %135 artış uygulanır.
2.Basamak: Zorunlu trafik sigortası poliçesinin 2.yılı yine hasarla kapatılırsa, sürücünün sigorta primine %90 artış uygulanır.
3.Basamak: Zorunlu trafik sigortası poliçesinin 1.yılı hasarla kapatılırsa, sürücünün sigorta primine %45 artış yapılır.
4. Basamak: Zorunlu trafik sigortasını ilk kez yaptıran sürücüler, 4.basamaktan başlar.
5. Basamak: Poliçenin ilk yılını hasarsız kapatan sürücüler, hem 5.basamağa yükselir hem de sigorta primine %5 indirim uygulanır.
6.Basamak: Zorunlu trafik sigortasının 2.yılının da hasarsız bir şekilde kapatılması halinde sürücüler, 6.basamağa yükselir ve %20 hasarsızlık indirimden yararlanır.
7.Basamak: Poliçenin 3.yılını da hasarsız bir şekilde tamamlayan sürücüler, 7.basağma yükselir ve sigorta primlerine %40 hasarsızlık indirimi uygulanır.
8.Basamak: En az 5 poliçe süresi boyunca 7.basamakta olan ve bir tazminat ödemesi yapılmayan sürücüler, 8.basamağa yükselir ve %50 hasarsızlık indirimden yararlanır.
Aşağıdaki tabloda basamakların indirim ve artış oranları görüntüleyebilirsin:
Trafik sigortası primi neden yüksek çıkar?
Prim, beklediğinden yüksek görünüyorsa çoğu zaman birkaç neden aynı anda etkiler: Plaka ilin, istatistiksel riskin daha yüksek olduğu bir gruptaysa üst sınırlar ve teklifler daha yukarıda olabilir. Basamağın düşükse (örneğin hasarlı dönemler sonrası), primin artış tarafına kayar. Basamak 0–8 aralığında, prim farkını en hızlı büyüten etkenlerden biri bu olur. Aracın türü de primi değiştiren büyük bir etken. Motosiklet, otomobil, kamyonet, kamyon, traktör, çekici, otobüs gibi her araç türü için karşı tarafa verilen zararların limiti değişir. Bu limitler, aracın karşı tarafa verebileceği zararın şiddeti, büyüklüğüne göre değişir ve sigorta primleri de buna göre değişkenlik gösterir. Özetle, genel olarak bir motosiklet ve bir otobüsün karşı tarafa verebileceği zararın büyüklüğü değişken olacağı için poliçe limitleri değişir ve dolayısıyla primleri de farklı olur.
İpucu: Trafik sigortasının kapsamında yer almayan detaylar için “Trafik sigortasının ödeme yapmadığı durumlar” başlıklı yazımıza göz at.
