Sigorta şirketi hangi durumlarda ödeme yapmaz?

Trafik sigortası, motorlu araç sahipleri tarafından yaptırılması zorunlu olan bir sigorta türü. Bu sigorta karşı taraftaki araçlara ve üçüncü şahıslara verilen zararları güvence altına alır. Ancak trafik sigortasının her koşulda ödeme yapacağı düşüncesi yanıltıcı olabilir. Teminat kapsamı dışında kalan zararlar için ödeme yapılmaz. Bazı durumlarda ise sigorta şirketi zarar görene ödeme yapar, ama ödediği tutarı sonradan sigortalıdan geri ister. Buna rücu denir. Bu yazıda, trafik sigortasının ödeme yapmadığı durumları, rücu nedenlerini ve kaskoda ödeme yapılmayan halleri ayrıntılı bulabilirsin.

Trafik sigortasının ödeme yapmadığı durumlar

Sigorta poliçesinin süresinin bitmesi

Trafik sigortası, 1 yıl süreyle geçerli olur ve her yıl yenilenmesi gerekir. Poliçenin sona erme tarih ve saatinden sonra meydana gelen kazalar için süresi dolan poliçe kapsamında ödeme yapılmaz. Poliçendeki bitiş tarihini ve saatini kontrol ederek yenilemeyi bu süre dolmadan tamamlamalısın.

Kazaya neden olan aracın trafik sigortası yoksa zarar görenin kapsama giren bedeni zararları, geçerli teminat limitleri içinde Güvence Hesabı tarafından karşılanır. Güvence Hesabı, yaptığı ödemeyi hukuken sorumlu araç işleteninden veya diğer sorumlulardan geri talep eder. Sigortasız aracın karşı taraftaki araçta oluşturduğu maddi hasar ise bu kapsamda karşılanmaz.

İpucu: Trafik sigortasının süresi bittiyse yenileme için zorunlu trafik sigortası teklifi al.

Sigortalının kendi aracına gelen hasar ve değer kaybı

Trafik sigortası, karşı taraftaki araçlara ve üçüncü kişilere verilen zararları güvence altına alır. Bu nedenle kendi aracındaki hasarı ve değer kaybını kendi trafik sigortandan talep edemezsin. Kazada karşı tarafın kusuru varsa hasarın ve değer kaybın, karşı tarafın trafik sigortasından kusur oranı ve teminat limiti çerçevesinde karşılanabilir.

Değer kaybı, maddi zararlar teminatı içinde değerlendirilir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeye göre araç hasarının karşılanması için sigorta şirketine başvuran hak sahibi, değer kaybı için de talepte bulunmuş sayılır. Bu nedenle değer kaybı için ayrıca talepte bulunman gerekmez.

Kendi aracında oluşan hasarlar için ise kasko güvence sağlar. Kasko, poliçenin kapsamı ve koşulları çerçevesinde çarpma, çarpışma, yanma ve çalınma gibi risklere, isteğe bağlı ek teminatlarla da doğal afetlere karşı aracını güvence altına alır. İhtiyaçlarına uygun kapsamı seçmek için kasko teklifi al.

Manevi tazminatlar ve gelir kaybı tazminat talepleri

Zorunlu trafik sigortasının kapsamında manevi tazminatlar yer almaz. Bundan dolayı, zarar görenin manevi tazminat talebi sigorta şirketi tarafından kabul edilmez. Diğer taraftan iş durması, kira mahrumiyeti ve benzeri durumlarda gelir ya da kâr kaybının yaşanması halinde istenecek dolaylı zarara ilişkin tazminat talepleri de trafik sigortası kapsamı içerisinde olmadığı için sigorta şirketleri bu tazminat taleplerini de ödemez. Ancak kazada yaralanma nedeniyle oluşan geçici iş göremezlik gibi bedeni zararlara ilişkin talepler bu dolaylı zararlarla karıştırılmamalı.

Terör eylemleri ve sabotajda kullanılan araçlar

Terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu zararlarda, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki sorumluluğuna girmeyen talepler karşılanmaz. Aracın terör eyleminde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binenlerin ve bu eylemlere katılanların uğradığı zararlara ilişkin talepler de kapsam dışında kalır.

Park halindeki araçlarda sigorta kapsamı

Park halindeki aracına başka bir araç çarptığında, çarpan aracın trafik sigortası zararı kusur oranı ve teminat limiti kapsamında karşılar. Aracının hareket halinde olmaması, bu ödemeye engel olmaz.

Park halindeki aracın başka bir zarara neden olması ise farklı değerlendirilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesine göre, işletilme halinde olmayan aracın neden olduğu kazada işletenin sorumluluğu için kusurunun veya araçtaki bozukluğun kazaya neden olduğunun ispatlanması gerekir. Ancak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar’ın A.6/a bendi, işletilme halinde olmayan araçların neden olduğu zararları kapsam dışında tutar. Bu nedenle işletenin sorumluluğunun bulunması, tek başına trafik sigortasından ödeme yapılmasını sağlamaz.

Çalıntı araç

Çalıntı veya gasp edilmiş bir aracın neden olduğu zararlarda trafik sigortasının ödeme yapıp yapmayacağı, sigortalının hukuki sorumluluğuna göre değerlendirilir. Aracın çalıntı olması, zarar gören üçüncü kişilere hiçbir koşulda ödeme yapılmayacağı anlamına gelmez.

Aracın çalınmasında veya gasp edilmesinde sigortalının ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru varsa sigorta şirketi, kapsam içindeki zararı teminat limitleri çerçevesinde zarar görene öder. Ardından Trafik Sigortası Genel Şartları’nın B.4/e bendi uyarınca ödediği tutarı sigortalıdan geri isteyebilir. Örneğin anahtarın araçta bırakılması, olayın koşullarına göre çalınmada kusur olarak değerlendirilebilir.

İşletenin Karayolları Trafik Kanunu uyarınca sorumlu tutulmadığı hallerde ise zarar gören kişiler, kapsama giren bedeni zararları için 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında Güvence Hesabı’na başvurabilir. Bu güvence, geçerli teminat limitleri içinde uygulanır ve bu durumda araçta oluşan maddi hasarı kapsamaz.

Genel Şartlar’ın A.6/h bendine göre, aracı çalan veya gasp eden kişilerin ve aracın çalıntı ya da gasp edilmiş olduğunu bilerek araca binenlerin zararlarına ilişkin talepler teminat dışında kalır. Çalıntı veya gasp edilmiş aracın neden olduğu, ancak Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar da trafik sigortası kapsamında karşılanmaz.

Sigortalının ailesinin zararları

Sigortalının eşinin, çocuklarının, anne ve babasının veya birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar, trafik sigortasının kapsamı dışında kalır. Genel Şartlar’ın A.6/ç bendindeki bu istisna mal zararlarıyla ilgili. Bu kişilerin kazada yaralanması veya hayatını kaybetmesi nedeniyle doğan bedeni zararlara ilişkin tazminat talepleri ise sigortalının hukuki sorumluluğu ve teminat limitleri kapsamında değerlendirilir.

Yük olarak taşınan eşyaya gelen zararlar

Sigortalı araçta veya bu araca bağlı römork ya da yarı römorkta yük olarak taşınan eşyanın zarar görmesi nedeniyle yöneltilen talepler karşılanmaz. Zarar görenlerin yanında bulunan bagaj ve benzeri eşyalar bu istisnanın dışında değerlendirilir.

İdari ve adli para cezaları

Trafik kazası veya trafik kuralı ihlali nedeniyle uygulanan idari ve adli para cezalarını trafik sigortası ödemez. Bu cezalar, zarar görene ödenen tazminattan ayrı değerlendirilir.

Çevre kirliliği zararları

Kaza nedeniyle toprağın, suyun veya havanın kirlenmesinden doğan çevresel zararlar kapsam dışında kalır. Kirliliği temizleme, atıkları taşıma ve bertaraf etme ile zarar gören doğal çevreyi yeniden oluşturma giderleri bu kapsamda karşılanmaz.

Araç yarışlarında oluşan zararlar

Karayolları Trafik Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenen motorlu araç yarışlarına ilişkin sorumluluklar, aracın standart zorunlu trafik sigortası kapsamında karşılanmaz. Yarış düzenleyicisinin yaptırması gereken ayrı sorumluluk sigortası bu konuda devreye girer.

Motorlu bisikletlerden doğan zararlar

Trafik Sigortası Genel Şartları’nın A.6/ı bendine göre, motorlu bisikletlerin kullanılmasından doğan zararlar teminat dışında kalır. Ancak bir aracın motorlu bisiklet sayılması için yalnızca motor hacmine bakılmaz. Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesindeki tanıma göre, iki veya üç tekerlekli içten yanmalı motorlu araçlarda azami hızın saatte 45 kilometreyi, silindir hacminin ise 50 cc’yi geçmemesi gerekir. Bu nedenle tüm 50 cc ve altındaki araçları aynı kapsamda değerlendirmemelisin.

Hasar nedeniyle trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçların değer kaybı

Trafik Sigortası Genel Şartları’nın A.6/ö bendine göre, hasar nedeniyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi yapılmış araçlar için değer kaybı tazminatı ödenmez. Bu istisna, aracın hasar bedelinin de karşılanmayacağı anlamına gelmez. Araç hasarına ilişkin tazminat, ilgili koşullar ve teminat limitleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Sigortanın ödeyip senden geri istediği durumlar (rücu)

Rücu halinde sigorta şirketi, kapsam içindeki zararı zarar görene öder. Ardından mevzuattaki koşullar oluşmuşsa ödediği tutarın tamamını veya ilgili kısmını sigortalıdan geri isteyebilir. Ancak Trafik Sigortası Genel Şartları’nın B.4 maddesine göre sigorta şirketi, rücu nedeni bulunduğunu ileri sürerek zarar görenin tazminat sürecini geciktiremez. Rücu nedenlerine ilişkin bilgi ve belgeleri de hak sahibinden talep edemez. Aşağıdaki durumlar, başlıca rücu nedenleri arasında yer alır.

Alkol ve uyuşturucu etkisi

Kazaya neden olan sürücünün uyuşturucu etkisinde olması, mevzuatta belirlenen sınırın üzerinde alkollü araç kullanması veya alkol alması yasak olduğu halde alkollü araç kullanması, Genel Şartlar’ın B.4/c bendine göre rücu nedenleri arasında yer alır. Bu durumda sigorta şirketi, zarar görenin mağdur olmaması için tazminatı öder. Ardından ödediği tutarı sigortalıdan geri isteyebilir.

Olay yerini terk etmek veya belge düzenleme yükümlülüğüne aykırı davranmak

Genel Şartlar’ın B.4/f bendine göre olay yerini terk etmek veya kaza tutanağı, alkol raporu gibi kazanın oluş koşullarını gösteren belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranmak rücu nedeni olabilir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle bu hüküm, maddi hasarlı kazalar dahil tüm trafik kazalarını kapsar.

Can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşmak ve bedeni hasarlı kazalarda tedavi ya da yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitmek gibi zorunlu haller bu kuralın istisnaları arasında yer alır.

Ehliyetsiz veya ehliyetine el konulmuş sürücünün neden olduğu kazalar

Aracın, ilgili mevzuata göre gerekli sürücü belgesine sahip olmayan, sürücü sertifikasının geçerliliği sona ermiş veya ehliyetine geçici ya da sürekli el konulmuş biri tarafından kullanılması sonucunda meydana gelen kazalar rücuya neden olabilir. Genel Şartlar’ın B.4/b bendi kapsamında sigorta şirketi, zarar görene yaptığı ödemeyi koşulları oluştuğunda sigortalıdan geri isteyebilir.

Yolcu veya yük sınırının aşılması ve ruhsatsız yolcu taşıma

Aracın izin verilen yolcu veya yük sınırının, yani istiap haddinin aşılması ya da yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan bir araçta yolcu taşınması nedeniyle meydana gelen kazalar, Genel Şartlar’ın B.4/ç bendi kapsamında rücuya neden olabilir. Sigorta şirketi, zarar görene yaptığı ödemeyi ilgili koşullar oluştuğunda sigortalıdan geri isteyebilir.

Kasıt veya ağır kusur nedeniyle meydana gelen kazalar

Sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasıtlı hareketi ya da ağır kusuru sonucunda meydana gelen kazalar, Genel Şartlar’ın B.4/a bendine göre rücu nedenleri arasında yer alır. Trafik kurallarının ağır kusurla ihlal edilmesi de B.4/b kapsamında değerlendirilir. Bu durumlarda sigorta şirketi, zarar görene yaptığı ödemeyi sigortalıdan geri talep edebilir.

Aracın çalınmasında veya gasp edilmesinde sigortalının kusuru

Aracın çalınması veya gasp edilmesinde sigortalının ya da sorumlu olduğu kişilerin kusurunun bulunması da B.4/e bendi kapsamında rücuya neden olabilir.

Kasko hangi durumlarda ödeme yapmaz?

Kasko, poliçede güvenceye alınmamış riskler nedeniyle oluşan zararları karşılamaz. Sigortalının araca kasten zarar vermesi ve aracın gerekli sürücü belgesi olmayan biri tarafından kullanılması sırasında oluşan zararlar, Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.5 maddesinde düzenlenen kapsam dışı haller arasında yer alır. Kapsam ve istisnalar hakkında ayrıntılı bilgiye kasko nedir, neleri kapsar? yazısından ulaşabilirsin.