Trafik sigortalarında kaza sonrası süreç
Trafik kazaları, fiziksel ve maddi açıdan ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu kazalardan sonra, tarafların güvenliğinin sağlanması ve hukuki süreçlerin doğru işlemesi büyük önem taşır. Bundan dolayı, kaza anından itibaren yapılması gerekenler hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. Bu bilgiler, tarafların haklarının korunması ve olası zararların minimize edilmesi açısından kritik rol oynar. Bu yazıda, trafik kazası sonrasında izlenmesi gereken adımları bulabilirsin.
Kazadan sonra ne yapılması gerekir?
Kazadan hemen sonra öncelikle kendinin, kazaya karışan kişilerin ve diğer yol kullanıcılarının güvenliğini sağlamalısın. Sonraki adımlar, kazanın yalnızca maddi hasara mı yoksa yaralanma veya ölüme mi yol açtığına göre değişir.
Zorunlu bir neden olmadan olay yerini terk etmemeli, kaza tespit tutanağı ve alkol raporu gibi gerekli belgelerin düzenlenmesine ilişkin yükümlülüklere uymalısın. Trafik Sigortası Genel Şartları’nın B.4/f bendine göre, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bu yükümlülüklere aykırı davranması, sigorta şirketinin zarar görene ödediği tazminatı sigortalıdan geri istemesine, yani rücu etmesine yol açabilir. Can güvenliği nedeniyle uzaklaşmak veya yaralanmalı kazalarda tedavi ya da yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitmek gibi zorunlu haller bu kuralın dışında kalır. En ucuz trafik sigortasıseçeneklerini kapsam ve fiyat açısından karşılaştır. Kaza türüne göre izlemen gereken adımları aşağıda detaylarıyla yer alıyor.
Fiziksel hasarlı kazalardan sonra neler yapılır?
Ölüm ya da yaralanma ile sonuçlanmış olan fiziksel hasarlı kazalarda ilk olarak acil yardım yani ambulansın çağrılması gerekir. Kaza ile ilgili tespitlerin yapılması ve trafiğin düzeninin sağlanması için polis ya da jandarma çağrılır. Emniyet görevlileri, kaza yerinin güvenliğini sağlamak için gerekli önlemleri alırlar ve kaza yerinde incelemeler gerçekleştirirler. Görevliler, incelemeler sonrasında kaza tespit tutanağını düzenler ve kazaya karışan araç sürücülerinin bilgilerini ve kaza ile ilgili tüm ayrıntıları toplar.
Görgü tanığı varsa emniyet görevlileri, kazaya şahit olan kişilerin ifadesine başvurur. Şahitlerin ifadeleri hukuki süreç içerisinde önemli deliller arasında bulunur.
Trafik Sigortası Genel Şartları’nın A.5/b bendi kapsamında, kazada zarar gören üçüncü kişinin tedavisine başlanmasından sürekli sakatlık raporu almasına kadar geçen tedavi dönemindeki bakıcı giderleri sağlık giderleri teminatından karşılanır. Sürekli sakatlık oranı belirlendikten sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri de aynı teminatta yer alır. Bu giderler sigorta şirketi veya koşulları oluştuğunda Güvence Hesabı tarafından karşılanır. Bakıcıya ihtiyaç duyulan süre ve tedavi sonrasındaki sürekli bakıcı ihtiyacı belirlenirken ilgili kurul raporu dikkate alınır.
Maddi hasarlı kazalardan sonra neler yapılır?
Ölüm ya da fiziksel yaralanma olmadığı sadece maddi hasarın olduğu kazalar, maddi hasarlı trafik kazaları olarak tanımlanır. Bu tür trafik kazalarında araç sürücülerin anlaşmaları halinde emniyet görevlileri çağrılmadan taraflar, kaza tespit tutanağını doldurabilirler. Bu tutanakta kazaya ilişkin tüm detaylara yer verilir, kazayı anlatan şema çizilir ve kazayla ilgili fotoğraf ile videolar çekilir. Kaza tespit tutanağı ve fotoğraflar, hukuki ve sigorta süreçlerinde kullanılır. Ancak araç sürücüleri arasında anlaşma sağlanamazsa polis ya da jandarmaya başvurulması gerekir.
İpucu: Maddi hasarlı kazalarda tutanak tutulmazsa karşılaşılacak durumlarla ilgili bilgi sahibi olmak için “Maddi hasarlı kazada tutanak tutulmazsa ne olur?” başlıklı yazımıza göz at.
Trafik kazalarında hukuki süreç nasıl işler?
Kazadan sonra, sigorta şirketlerine kaza ile ilgili detayların bildirilmesi gerekir. Maddi hasarlı trafik kazalarında tutulan kaza tespit tutanağı ve kazanın fotoğrafları sigorta şirketlerine iletilir. Sigorta şirketleri bu tutanakları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)'ne iletir ve tutanaklar SBM sistemine girildikten sonra 3 iş günü içerisinde sigorta şirketleri kusur oranlarının değerlendirmesini gerçekleştirir. Tarafların sigorta şirketleri aynı kusur oranını belirlerse, dosya çözüme kavuşur. Ancak anlaşma sağlanmaz ise Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu'na iletilir ve 3 iş günü içerisinde ilgili dosyanın sonucu gelir. Şirketler arasında anlaşılan kusur oranına itiraz etmek isteyen sigortalılar, 5 gün içerisinde sigorta şirketine itiraz başvuru yapabilir. Bu 5 günlük süreyi kullanmayan ya da itiraz etmesine karşın talebi karşılanmayan sigortalılar, kusur oranı ile ilgili itirazlarını Tahkim Komisyonu’na yapabilir veya hukuk yoluna başvurabilir.
12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle araç hasarı başvurusu değer kaybı talebini de kapsıyor. Sigortası Genel Şartları’nın A.5/a bendi doğrultusunda, zarar gören aracın için ilgili sigorta şirketine hasar başvurusu yaptığında ayrıca bir değer kaybı başvurusu yapman gerekmez. Araç hasarını incelemek üzere atanmış olan eksper, şartların oluşması halinde değer kaybını da hesaplayarak raporunda bu tutara yer verir.
Sigorta şirketi, hesaplanan değer kaybı tutarını nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde sana bildirmeli. Bu bildirim yazılı olarak veya SMS, e-posta gibi bilgiyi saklamana ve sonradan yeniden incelemene imkân veren kalıcı veri saklayıcılarıyla yapılabilir. SBM ya da e-Devlet üzerinden kurulacak yapılar da bu kapsama girer. Belirtilen bu süre, yalnızca tutarın bildirilmesine ilişkin süreyi ifade etder ve tazminatın aynı süre içinde ödeneceği anlamına gelmez.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde dava yoluyla ilgili detaylar bulunur. Bu maddeye göre, öncelikli olarak zarar gören sigorta kapsamında dava yoluna gitmeden sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Başvuru sonrasında, sigorta şirketi 15 gün içerisinde başvuruyu cevaplamaz ya da talebi karşılamazsa veya sigortalı ile uyuşmazlık olursa, zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.
Sigorta şirketine başvuru yapmadan önce dava açılırsa tazminat davası açılması kabul edilmeyebilir.
Kaza sonrası onarımda hangi parçalar kullanılır?
Trafik Sigortası Genel Şartları’nın B.2.1 maddesine göre, aracındaki hasarlı orijinal parçanın onarılması mümkün değilse değişimde orijinal parça kullanılır. Ancak senin onayın alınırsa veya orijinal parça ile değişim mümkün olmazsa eş değer ya da mevzuattaki koşulları karşılayan yeniden kullanılabilir parça kullanılabilir. Onayını aldığını veya orijinal parça ile değişimin mümkün olmadığını sigorta şirketi ispat etmeli.
Hasar gören parça zaten orijinal değilse ve onarılamıyorsa eş değer ya da yeniden kullanılabilir parça ile değiştirilir. Bu parçalarla değişim mümkün olmazsa orijinal parça kullanılır. Eş değer veya yeniden kullanılabilir parça ile değişim mümkünken orijinal parça tercih edilirse sigorta şirketinin sorumluluğu, kaza tarihindeki benzer hasar uygulamasına göre eş değer ya da yeniden kullanılabilir parça bedeliyle sınırlı kalır. Bu parçalarla değişimin mümkün olduğunu da sigorta şirketi ispat etmeli.
Ağır hasarlı ve tam hasarlı araçlarda tazminat için hangi belge gerekir?
Trafik Sigortası Genel Şartları’nın B.2.3 maddesine göre, eksper raporuyla ağır hasarlı olduğu tespit edilen araç için “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesini sigorta şirketine sunmadan tazminat alamazsın. Tam hasarda ise aracın hurdaya ayrıldığını gösteren hurda tescil belgesi gerekir. Tam hasar, onarım masraflarının aracın kaza tarihindeki değerini aşması ve eksper raporuyla aracın onarılamayacak durumda olduğunun belirlenmesi halinde söz konusu olur. Bu nedenle günlük kullanımda “pert” denilen araçlarda da ağır hasar ile tam hasar ayrımına göre istenen belge değişir.
Araç sicilindeki işleme engel kayıtlar nedeniyle gerekli hurda veya çekme belgesini alamıyorsan Genel Şartlar özel bir ödeme yolu da öngörür. Sigorta şirketi, masrafları tazminattan düşerek tutarı mahkemenin belirlediği ödeme yerine yatırabilir. Bu durumda hurda veya çekme belgesi aranmaz ve ödeme bilgisi ilgililere bildirilir.
