Araç değer kaybı hesaplama: Nasıl alınır ve kim öder?
Araç değer kaybını, karşı tarafın trafik sigortası kusur oranı ve teminat limiti kapsamında karşılar. 1 Temmuz 2026’dan itibaren araç hasarı için sigortacıya başvurduğunda değer kaybını da talep etmiş sayılırsın ve bunun için ayrıca başvuru yapman gerekmez. Sigorta şirketi hesaplanan tutarı sana bildirmeli. Bu yazıda, ödemenin nasıl hesaplandığını, başvuruda hangi belgeleri hazırlaman gerektiğini ve tutarı yetersiz bulursan izleyebileceğin yolları bulabilirsin.
Araç değer kaybı nedir?
Araç değer kaybı, bir trafik kazası sonucunda hasar alan aracın bakım, onarım, parça değişimi ve tadilat benzeri nedenlerden dolayı 2.el piyasasında değerinin düşmesi olarak tanımlanır. Kaza sonrasında onarım işlemleri sonucunda aracın orijinalliği bozulabilir. Bu durum ise piyasadaki değerinin düşmesine neden olur. Bu değer kaybı, araç satılmak istendiğinde karşılaşılacak maddi kayıplar arasında yer alır.
Araç değer kaybı hesaplaması nasıl yapılır?
1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle eski katsayı tablosuna dayalı sabit formül yerine gerçek değer farkı esas alınır. Sigorta eksperi aracın markasını, yaşını, modelini, kullanım düzeyini, hasar gören kısımlarını ve geçmiş hasar durumunu değerlendirir. Kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farkı dikkate alarak değer kaybını tespit eder.
Örneğin, kaza öncesi ikinci el değeri 1.000.000 TL, onarım sonrası değeri 940.000 TL olan bir araçta değer kaybı 60.000 TL olur. Karşı tarafın kusur oranı %75 ise teminat limiti yeterli olduğunda karşılanabilecek tutar 45.000 TL olur. Bu tutarlar temsilî, sonuç her dosyanın özelliklerine göre değişir.
Raporda kullanılan emsal araçları ve piyasa verilerini sorabilirsin. SBM kayıtları da geçmiş hasarların doğrulanmasında destekleyici bilgi sağlar.
Maddi hasarlı trafik kazası sonrasında araç değer kaybını kim öder?
Kazadan kaynaklanan değer kaybını, karşı tarafın trafik sigortasından onun kusur oranı ve teminat limiti kapsamında talep edebilirsin. %100 kusurluysan karşı tarafın trafik sigortasından değer kaybı alamazsın. Kısmen kusurluysan karşı tarafın kusuruna karşılık gelen zararını isteyebilirsin. Örneğin sen %75 kusurluysan karşı tarafın %25 kusuruna karşılık gelen tutar değerlendirilir.
Teminatı aşan zarar için kusurlu sürücüye ve hukuken sorumlu işletene başvurabilirsin. Araç malikinin sorumluluğu, işleten sıfatı ve olayın koşullarıyla birlikte değerlendirilir. İMM poliçesi limitleri poliçe kapsamı ve seçilen limitlere göre ayrıca değerlendirilmeli.
Trafik sigortası değer kaybını hangi limite kadar karşılar?
2026 yılı için araç başına maddi zarar teminatı 400.000 TL. Onarım bedeli ve değer kaybı aynı teminatı birlikte kullanır. Örneğin aynı araç için teminattan 360.000 TL onarım ödemesi yapılmışsa değer kaybına en fazla 40.000 TL limit kalır. Kaza başına teminat sınırı da ayrıca dikkate alınır.
Araç değer kaybı başvurusu nasıl yapılır?
1 Temmuz 2026’dan itibaren araç hasarı için karşı tarafın sigortacısına yaptığın başvuru, değer kaybını da kapsar. Ayrıca değer kaybı başvurusu yapman gerekmez. Süreci şu adımlarla takip edebilirsin:
Kaza tespit tutanağını, fotoğrafları ve araç bilgilerini hazırla.
Karşı tarafın sigorta şirketine hasar başvurusu yap. Başvuru kaydını ve dosya numarasını sakla.
Eksper raporunu incele. Araç hasarı için atanan eksper, değer kaybı tespitini de raporuna ekler.
Sigortacının tutar bildirimini kontrol et. Şirket, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde hesaplanan tutarı yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla sana bildirmeli. Bu süre ödeme süresiyle aynı anlama gelmez.
Tutarı yetersiz bulursan gerekçelerini ve belgelerini ekleyerek sigortacıya yazılı itiraz et.
Araç değer kaybı için hangi belgeler gerekir?
Hasar dosyan için kaza tespit tutanağını, ruhsat bilgilerini, kaza fotoğraflarını, hak sahibinin kimlik, iletişim ve IBAN bilgilerini hazırla. Varsa onarım faturalarını ve servis kayıtlarını da sakla. Dosyana göre ek belge istenebilir. Eksper raporu değerlendirme sırasında hazırlanabileceği için başvurmadan önce mutlaka ayrıca rapor alman gerektiğini düşünme.
İpucu: Trafik sigortası ile ilgili daha fazla bilgi edinmek için “Zorunlu trafik sigortası nedir?” başlıklı yazımıza göz at.
Değer kaybı tutarına itiraz etmek için ne yapmalısın?
Sigortacıya karşı tahkim veya dava yoluna gitmeden önce yazılı başvuruda bulunmalısın. Sigorta şirketi talebini karşılamazsa veya yazılı başvuruna 15 gün içinde cevap vermezse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsin. Başvuru kaydını, varsa şirketin cevabını ve talebini destekleyen belgeleri sakla. Dava da alternatif bir yol. Aynı uyuşmazlık için tahkim ve dava süreçlerini eş zamanlı başlatmadan önce usul şartlarını kontrol et.
Önceki hasar, kilometre veya aracın satılması talebini etkiler mi?
Eski hasarın farklı bir bölgede olması talebini kendiliğinden engellemez. Ancak geçmiş hasarlar kaza öncesi piyasa değerinde dikkate alınır. Aynı parça daha önce hasar görmüşse yeni kazanın oluşturduğu ilave değer kaybı azalabilir veya oluşmayabilir. Sadece eski hasar kaydı nedeniyle otomatik ret yerine yeni kazanın etkisi değerlendirilir.
165.000 km güncel değerlendirmede otomatik ret sınırı olarak uygulanmaz. Sabit bir kilometre üst sınırı bulunmasa da kullanım düzeyi hesaplamayı etkiler. Aracını kazadan sonra satman da talep hakkını kendiliğinden kaldırmaz. Hak kural olarak kaza anındaki malike ait olur.
Pert veya ağır hasarlı araç için değer kaybı alınır mı?
Araç pert üzerinden tazmin ediliyorsa aynı kaza için ayrıca onarım sonrası değer kaybı istenmez. Zarar kaza öncesi rayiç değer üzerinden değerlendirilir. Hasarlı araç sende kalıyorsa sovtaj, yani aracın hasarlı hâlinin değeri, rayiç bedelden düşülür. Ağır hasar kaydı bulunan ve onarılan araçta ise kazaya bağlı ilave piyasa değeri kaybı dosyanın koşullarına göre değerlendirilir.
Araç değer kaybında zamanaşımı ne kadar?
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesine göre süre, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğin tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıl. Kaza cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa bu uzun süre uygulanır. Sigortacıya başvurduğun için sürenin otomatik olarak durduğunu varsayma, süre dolmadan hukuki durumunu netleştir.
Kasko, araç değer kaybını karşılar mı?
Trafik kazasında kusursuz veya az kusurlu tarafın değer kaybı, karşı taraftaki sürücünün trafik sigortası üzerinden karşılanır. Kusurlu olan tarafın değer kaybı, trafik sigortası üzerinden karşılanamaz. Bu noktada devreye kasko girebilir. Kasko poliçesinde değer kaybı teminatı bulunuyorsa, hatalı tarafın da araç değer kaybı kasko şirketi tarafından karşılanabilir. Ancak değer kaybı teminatı kasko poliçesinde yer almıyorsa, değer kaybı kasko poliçesi tarafından karşılanmaz.
