Özel plaka nasıl alınır?

Aracının plakasında adını, soyadını, şirketini ya da senin için anlam taşıyan bir harf ve rakam kombinasyonunu plakanda görmek istiyorsan özel plaka işlemlerini yapman gerekir. Aslında özel plaka almak, sanıldığı gibi tamamen serbest bir seçim yapmaktan ibaret değil. Türkiye’de plaka sistemi belirli kurallara bağlı ilerliyor ve özel plaka da bu resmi düzenin içinde değerlendiriliyor. Bu yazıda, özel plakanın nasıl alındığına dair detayları bulabilirsin.

Özel plaka nedir?

Özel plaka, sürücüler arasında genelde kişiye özel seçilmiş harf ve rakam kombinasyonunu anlatmak için kullanılıyor. Yani plakanın il kodu sabit kalıyor, Türkiye’de kullanılan resmi plaka düzeni korunuyor, yalnızca bu düzen içindeki uygun kombinasyonlardan biri talep ediliyor. Bu uygulama, standart dışı plaka kullanmak anlamına gelmiyor. Plakanın yazı karakterini değiştirmek, ölçüsünü bozmak, okunmayı zorlaştırmak ya da yetkisiz üretim yaptırmak özel plaka hakkı değil. Tescil plakasının ölçüleri ve biçimi Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde açıkça tanımlanıyor. Otomobil, kamyonet, minibüs, kamyon, çekici ve otobüslerde ön plaka 11x52 cm, arka plaka ise 11x52 cm veya 21x32 cm ölçüsünde oluyor. Kısacası özel plaka, kuralları esneten bir hak değil. Resmi format içinden, sana anlamlı gelen uygun bir kombinasyonu seçme talebi. Özel plaka ile sıkça karıştırılan APP plaka hakkında detaylı bilgi almak istersen APP plaka nedir? Cezası ne kadar ve nasıl değiştirilir? yazımıza göz at.

Özel plaka nasıl alınır?

Özel plaka almak için süreci adım adım ilerletmen gerekir. En pratik anlatımla süreç şu şekilde işler.

1. Önce istediğin plakanın uygun olup olmadığını kontrol ettir

Sürecin ilk adımı, istediğin harf ve rakam kombinasyonunun gerçekten uygun olup olmadığını öğrenmek. Burada iki ayrı kontrol var. İlki, plakanın boşta olması. İkincisi ise plaka formatının resmi kurallara uyması.Trafik tescil şube müdürlüklerine giderek istediğin plakanın durumunu sorgulatabilirsin.

2. Plaka uygunsa tahsis süreci başlatılır

İstediğin kombinasyon uygunsa bu kez plakanın sana tahsis edilmesi için resmi işlem başlar. Yeni araç alıyorsan bu işlem ilk tescil aşamasında yürür. Mevcut aracında değişiklik yapıyorsan plaka değişikliği süreci devreye girer. TNB’nin ARTES açıklamalarına göre plaka, sistem havuzundan araca tahsis edilir. Bundan dolayı, özel plaka konusu tamamen resmi kayıt üzerinden ilerler.   

3. Gerekli evraklarını hazırlarsın

Plaka değişikliği sürecinde zorunlu trafik sigortası, kimlik, şoförler odasından alınan araç tescil dosyası ve işlem formları istenir. Ayrıca aracın geçerli muayenesinin bulunması gerekir. Eski plaka değişecekse eski tescil belgeleri ve eski plakalar da iade edilir.   

4. Özel plaka için istenen ücreti ödersin

Plaka uygunsa ilgili özel plaka ücreti ödenir ve makbuz alınır. Talep edilen kombinasyona ve yerel uygulamaya göre plaka ücretinde farklılık olabilir. Bundan dolayı, en doğru rakamı, işlemi yürüten yetkili birimden öğrenmen gerekir. 

5. Plaka basım belgesi ya da referans numarası oluşur

Resmi işlem tamamlandığında plaka basımı için gerekli belge ya da referans numarası oluşur. Bu da plaka basım aşamasının belgeye bağlı ilerlediğini gösteriyor. 

6. Plaka basım bedelini bankadan yatırırsın

Plaka basım bedeli, TŞOF sistemine bağlı olarak banka şubesi, internet bankacılığı, mobil şube veya uygun ATM’ler üzerinden yatırılabiliyor. TŞOF’un yayımladığı kılavuzda Ziraat Bankası, VakıfBank ve Halkbank kanallarında “TŞOF Tescil Plaka Bedeli” ekranı üzerinden ödeme yapılabildiği, bunun için de referans numarası ya da belge numarası girildiği belirtiliyor. Yani bu aşamada elindeki belge numarasıyla ödemeyi tamamlarsın.   

7. Yetkili Şoförler ve Otomobilciler Odası’nda plakan bastırırsın

Ödeme tamamlandıktan sonra evraklarınla birlikte yetkili Şoförler ve Otomobilciler Odası’na ya da plaka basım yetkisi bulunan resmi noktaya giderek plakanı bastırırsın. 

8. Yeni plakanı teslim alırsın

Plakan basıldıktan sonra teslim alır ve aracına taktırırsın. Bu aşamadan sonra özel plakan fiilen kullanıma hazır hale gelir. 

9. Mevcut araçta değişiklik yaptıysan eski plakayı kapatırsın

Eğer sıfır araç değil de mevcut aracında plaka değişikliği yaptıysan, eski tescil belgeleri ile eski plakaların ilgili trafik tescil kuruluşuna iade edilmesi gerekir. 

Özel plaka aldıktan sonra sigorta açısından neye dikkat etmelisin?

Plaka değişikliği, aracın sigorta kimliğinde güncelleme gerektiren bir gelişme. Zorunlu trafik sigortasında ve kasko poliçesinde araç bilgileri doğru ve güncel olmalı. Uygulamada poliçeler araç şasi numarası üzerinden de takip edilse bile, plaka bilgilerinin güncel olması hem sistem eşleşmesi hem de hasar süreçlerinin sorunsuz ilerlemesi açısından önem taşıyor. Bu nedenle özel plaka aldıktan sonra sigorta kayıtlarını kontrol etmek iyi bir refleks olur.   

İstediğin her özel plakayı alabilir misin?

Hayır. Talep ettiğin kombinasyonun sistemde boşta olması gerekir. Ayrıca resmi plaka formatına ve tahsis kurallarına da uyması gerekir. İl kodu tarafında da yerleşim yeri adresi esas alınır.