Engelli araçlarında sigorta süreçleri ve ÖTV istisnası

Engelli araçlarında sigorta süreçleri, standart araç sahipliğinden bazı yönleriyle ayrılır. ÖTV istisnası, özel tertibat ve ehliyet kodları poliçenin kapsamını ve tazminatın nasıl hesaplanacağını doğrudan etkiler. Bu rehberde, trafik ve kasko farkları, özel tertibatın poliçeye eklenmesi, “Engelli (ÖTV) Klozu” ile pert ödeme mantığı, istisnalı araçların satışı ve yeniden araç alımındaki 10 yıllık çerçeve ile aracı kimlerin kullanabileceği gibi detayları bulabilirsin.

Engelli araçlarında trafik ve kasko poliçesi

Zorunlu trafik sigortası araç sahipleri için zorunlu bir sigorta türü. Trafik sigortası yenileme sürecinde poliçe bitiş tarihini takip etmek önemli.Kasko ise tamamen isteğe bağlı. Trafik sigortası primi, hasarsızlık basamağın, yaşadığın il, araç ve sürücü risk profilin gibi kriterlere göre hesaplanır. Kaskoda ise varsa özel tertibat ve aksesuarların poliçeye doğru eklenmesi önemli. Aksi halde hasar anında bu parçalar teminat dışında kalabilir.

Not: Özel tertibatın fatura/TSE uygunluk projesini sakla, poliçeye “özel tertibat/aksesuar bedeli” olarak eklet.

Kaskoda engelli araç indirimi var mı?

Mevzuatta zorunlu, sabit bir indirim oranı yok. Bazı şirketler erişilebilirlik politikaları veya kampanyaları kapsamında indirim uygulayabiliyor. Bu yüzden teklif alırken engelli statünü ve araçtaki tertibatı mutlaka belirt. Şirketler arası fiyat ve şartlar değişebiliyor.

Teminat farkı olur mu?

Araçta özel tertibat yoksa teminat kapsamı standart kasko ile aynı. Özel tertibat varsa, bu parçaların bedelini ayrıca poliçeye dahil etmek gerekir. Aksi belirtilmedikçe teminatlar (çarpma, çalınma, doğal afet vb.) aynı mantıkla işler.

Engelli araçlarda ÖTV istisnası (muafiyeti) ve kaskoya etkisi

• %90 ve üzeri engellilik oranı için, belirli binek araçların özel tertibat aranmadan ilk iktisabında ÖTV istisnası uygulanır.   
• %90’ın altında ise istisna, raporda “sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” değerlendirmesi bulunan ve bu tertibata uygun hale getirilen araçlar için geçerlidir. Burada belirli tertibat kodları aranır (10.02 otomatik vites gibi).   

Pert (tam ziya) halinde tazminat nasıl hesaplanır? “Engelli Klozu”

Uygulamada kasko poliçelerine eklenen “Engelli (ÖTV) Klozu” gereği, araç ÖTV istisnasıyla alınmışsa tam hasarda sigortacı çoğunlukla ödenmeyen ÖTV tutarını tazminattan düşerek ödeme yapar. Karar vermeden önce kasko fiyatlarını karşılaştır. 

ÖTV istisnalı araç satılabilir mi?

Aracı 10 yıl geçmeden, istisnadan yararlanmayan birine satarsan ÖTV doğar, 10 yıldan sonra satarsan ÖTV aranmaz.

ÖTV istisnalı yeniden araç alma süresi 

Yeniden ÖTV’siz araç alımı için bekleme süresi artık 10 yıl. İlk istisnalı araçtan sonra ikinci istisnalı aracı aldıysan, bu ikinci aracın ilk iktisabından itibaren 10 yıl dolmadan tekrar istisnadan yararlanamazsın. Deprem, sel, kaza gibi nedenlerle aracın hurdaya ayrılması durumunda 10 yıl dolmasa da bir ikame araç için istisna uygulanabilir, sonrasında 10 yıllık sayaç yeni araçtan başlar.   

Engelli aracını kimler kullanabilir?

• %90 ve üzeri engellilerle (özel tertibat aranmadan) alınan istisnalı araç, engelli kişinin eşi, kanunî temsilcis, kardeşleri, birinci dereceye kadar kan ve sıhrî hısımları engelli kişi yararına kullanılabilir. 
• %90 altı ve özel tertibatlı araçlarda, tertibat ve sürücü belgesi kodu gereği temel kural aracı engelli sürücünün bizzat kendisi olmalı.

Engelli sürücüler için ehliyet türü

2016’daki dönüşümle “H sınıfı” ehliyet uygulamadan kalktı. Artık engelli sürücüler, B gibi standart sınıflarda, sağlık raporundaki kısıtlama/tertibat kodları ile araç kullanıyor (ör. 10.02 otomatik vites). Yani “B engelli” diye ayrı bir sınıf yok, sınıf ve kod mantığı var.   

Engelli araçlarında kaza olursa ne olur?

Araç mevzuata uygun alınmışsa, raporundaki kodlara uygun sürücü kullanıyorsa ve olay poliçe teminatına giriyorsa kasko hasarı öder. Ancak tertibat/kod şartlarına aykırı kullanım veya yetkisiz kişinin kullanımı gibi durumlar, hasarı teminat dışına düşürebilir. Poliçedeki özel şartları (Engelli/ÖTV klozu, aksesuar/tertibat teminatı, sürücü sınırı) mutlaka oku.

Özel tertibat kasko kapsamında mı?

Evet, poliçeye bedeliyle eklersen özel tertibat kasko kapsamında olur. Fatura/TSE uygunluk belgesini ibraz etmen istenebilir.