Çekme belgeli araç nedir, trafiğe çıkabilir mi?

Çekme belgesi, bir aracın aktif trafik kullanımından çıkarıldığını gösteren resmî bir kayıt işlemi. Bu nedenle çekme belgeli araçlar, normal kullanımda trafikte yer alamaz ve yeniden kullanılabilmeleri için belirli adımların tamamlanması gerekir. Bu yazıda çekme belgeli aracın ne anlama geldiğini, çekme belgesinin nasıl alındığını, aracın trafiğe çıkıp çıkamayacağını ve yeniden trafiğe çıkarma sürecinde hangi işlemlerin gerektiğini bulabilirsin.

Çekme belgeli araç nedir?

Çekme belgeli araç, araç sahibinin başvurusu sonrası aktif trafik kullanımından çıkarılan araç. Bu işlemde aracın plaka ve trafik tescil evrakları ilgili kuruma teslim edilir, araç kaydına da trafikten çekildiğine ilişkin not düşülür. Yani araç kayıttan tamamen silinmez ama normal kullanım statüsünü kaybeder. Kısacası çekme belgeli araç, yasal olarak beklemeye alınmış araç anlamına gelir. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün trafik tescil işlemlerine ilişkin bilgilendirmesinde, trafikten çekme ve yeniden trafiğe çıkarma süreci bu çerçevede açıklanır.  

Çekme belgesi nasıl alınır?

Çekme belgesi, aracın aktif trafik kullanımından çıkarılması için yapılan resmî işlem sonunda alınır. Uygulamada bu süreç, araç sahibi, kanuni temsilci ya da vekilin başvurusu ile ilerler. Başvuru öncesinde aracın işlemine engel bir borç ya da kayıt bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi önem taşır. Türkiye Noterler Birliği’nin araç tescil usul ve esaslarında, trafikten çekme işleminden önce vergi dairesi nezdinde araçla ilgili işleme engel bir borç olup olmadığının elektronik ortamda kontrol edildiği belirtiliyor. Ayrıca, trafikten çekilebilmesi için aracın MTV borcu bulunmaması gerekir. MTV ve vergi dairesince tahakkuk ettirilmiş trafik idari para cezaları İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden görüntülenip ödenebiliyor. Çekmesi belgesi aldıktan sonra MTV ödemesi yapılması gerekmez.

Trafikten çekme başvurusu, Türkiye Noterler Birliği’ne bağlı noterlikler aracılığıyla yapılır. Mevcut uygulamada işlemler ARTES üzerinden dijital olarak yürütüldüğünden, daha önce istenen EK-1 gibi fiziki formlar kural olarak kullanılmıyor. Noterlikte, aracın borç kaydının bulunmadığının tespit edilmesinden sonra kimlik belgesi, ruhsat ve mevcut plakaların ibraz edilmesiyle işlem tamamlanabilir. Sürecin sonunda da aracın trafikten çekildiğini gösteren yeni tescil belgesi noter tarafından düzenlenerek teslim edilir.

Çekme belgeli araç trafiğe çıkabilir mi?

Çekme belgeli araç, gerekli işlemler tamamlanmadan trafiğe çıkamaz. Bunun nedeni, aracın aktif trafik kullanımına açık bir statüde olmaması. Karayolları Trafik Kanunu’nun 21. maddesi, tescil edilen araçların tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan karayollarına çıkarılamayacağını düzenler. Çekme belgeli araçta da yeniden aktif kullanım için gerekli belge düzeni tamamlanmadığı için araç doğrudan yola çıkarılamaz.   

Çekme belgeli araç tamamen kayıtsız bir araç değil. Ancak trafikte kullanılabilir statüde de değil. Bu yüzden araç sahibi aracı yeniden kullanmak istiyorsa önce resmi süreci tamamlaması gerekir. Araç ancak bu işlemlerden sonra yeniden yasal şekilde trafiğe çıkabilir.   

Çekme belgeli araç nasıl yeniden trafiğe çıkarılır?

Çekme belgeli bir aracın yeniden trafiğe çıkarılması, tek işlemle tamamlanan bir süreç değil. Araç yeniden kullanılacaksa başvuru öncesinde zorunlu trafik sigortasının yaptırılması, aracın muayeneden geçirilmesi ve başvuru sırasında istenen belgelerin eksiksiz hazırlanması gerekir. Bu belgeler arasında araç tescil belgesi, geçerli zorunlu trafik sigortası, muayene belgesi, araçta değişiklik varsa buna ilişkin evraklar ve başvuru belgeleri yer alır. Sürecin sonunda başvuru tamamlanır, araç yeniden aktif kayda alınır ve plaka işlemleri sonuçlandırılır. Takip edilmesi gereken adımlar ise şöyle sıralanır:

• Araç sahibi, kanuni temsilci ya da vekil tarafından ilgili trafik tescil birimine başvuru hazırlanır.

• Araç için geçerli zorunlu trafik sigortası yaptırılır.

• Araç, TÜVTÜRK muayene istasyonunda muayeneye götürülür ve muayene belgesi alınır.

• Araçta sonradan yapılan teknik bir değişiklik varsa buna ilişkin belgeler hazırlanır.

• Başvuru için gerekli evraklar trafik tescil birimine teslim edilir.

• İşlem tamamlandıktan sonra araç yeniden aktif trafik kaydına alınır.

• Noter işlemlerinin tamamlanmasını takiben düzenlenen Tescil Özet Raporu ile en yakın Şoförler Odası plaka basım merkezine müracaat edilir. Mevcut düzenleme kapsamında plakalar, güvenlik seri numarası içeren karekodlu formatta üretilir. Plakaların araca monte edilmesiyle işlem tamamlanır ve araç trafiğe çıkmaya hazır hale gelir.

Çekme belgeli araçta muayene ve sigorta süreci nasıl işler?

Araç yeniden trafiğe çıkacaksa zorunlu trafik sigortası yapılmadan süreç sağlıklı ilerlemez. Çünkü muayene tarafında da sigorta şartı aranır. Ardından araç muayeneye girer ve muayene belgesi alındıktan sonra yeniden trafiğe çıkarma başvurusu tamamlanır.    

Uygulamada en çok sorulan başlıklardan biri de plakasız aracın muayeneye girip giremeyeceği. TÜVTÜRK’ün sıkça sorulan sorular sayfasında, normal durumda plaka kusur konusu olsa da nakil, yeni kayıt ve yeniden trafiğe çıkarma gibi özel durumlarda plaka kusuru verilmediği bilgisi yer alır. Bu istisna, çekme belgeli araçların muayene sürecinin standart bir aktif araç muayenesinden farklı değerlendirilmesini sağlar.   

Çekme belgeli araç muayeneye nasıl götürülür?

Çekme belgeli aracı muayeneye götürmeden önce önce muayene randevusu alınır, ardından trafik tescil biriminden Ek 33/A belgesi temin edilir. Belge düzenlendikten sonra araç sınırlı süreyle trafiğe çıkarılabilir ve muayene istasyonuna götürülebilir. Araç muayenesi ise TÜVTÜRK istasyonlarında yapılır.   

Çekme belgeli araç için sigorta yapılır mı?

Araç yeniden trafiğe çıkarılacaksa zorunlu trafik sigortası sürecin temel parçalarından biri. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün yeniden trafiğe çıkarma işlem listesinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortası açıkça gerekli belgeler arasında sayılır. Bu yüzden çekme belgeli araç için sigorta konusu, isteğe bağlı bir ayrıntı değil, resmi işlemin zorunlu adımlarından biridir.