Ağır hasar kaydı nedir? Ağır hasarlı araç alınır mı?

İkinci el araç ilanında gördüğün “ağır hasar kayıtlı” ifadesi, fiyatı değerlendirirken olduğu kadar aracın güvenliğini araştırırken de dikkat etmen gereken bir bilgi. Aracın bugün sorunsuz çalışıyor görünmesi, geçmişte hangi bölümlerinin zarar gördüğünü veya nasıl onarıldığını tek başına açıklamaz. Bu nedenle satın alma kararını yalnızca hasar tutarına göre vermemeli, kaydın dayandığı raporu ve onarım geçmişini birlikte incelemelisin.

Ağır hasar kaydı ne demek?

Ağır hasar kaydı, bir aracın geçmişte ciddi hasar aldığını ve teknik olarak bu statüde değerlendirildiğini gösterir Bu değerlendirmede onarım maliyetinin yanı sıra zarar gören parçalar ve eksperin teknik raporu rol oynar. Kayıt, basit bir parça değişimi veya lokal boya bilgisiyle karıştırılmamalı.

Hasarın sebebi yalnızca trafik kazası olmayabilir. Yangın ya da su baskını gibi olaylar da araçta kapsamlı zarara yol açabilir. Olayın sigorta tarafından karşılanıp karşılanmayacağı ise hasar kaydından ayrı olarak poliçenin teminatları ve koşulları üzerinden değerlendirilir. Kendi aracına yönelik koruma seçeneklerini incelerken kasko sigortası kapsamını, muafiyetlerini ve hasar ödeme şartlarını birlikte karşılaştırabilirsin.

Ağır hasar kaydı hangi durumlarda oluşur?

SEDDK’nin 1 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren 2025/12 sayılı Genelgesi’nin 5. maddesine göre, KDV dahil onarım masrafları aracın hasar tarihindeki değerinin %60’ını aşıyorsa araç ağır hasara uğramış sayılır. Bu oranı bugünkü satış fiyatıyla değil, hasarın gerçekleştiği tarihteki rayiç değerle karşılaştırmalısın.

%60 eşiğinin altında da ağır hasar değerlendirmesi yapılabilir. Genelgenin Ek-1 listesindeki kritik parçalardan en az birinin zarar görmesi ve eksper raporunda bu hasar nedeniyle aracın ağır hasarlı sayılması gerektiğinin tespit edilmesi bu kapsamda yer alır. Şasi kolları, orta direkler, hava yastıkları ve elektrikli araç bataryası bu listedeki örnekler arasında bulunur. Dolayısıyla hava yastığının açılması tek başına otomatik karar anlamına gelmez, teknik değerlendirme gerekir.

Ağır hasar oranı için hesaplama örneği

Hasar tarihindeki rayiç değeri 1.000.000 TL, KDV dahil onarım masrafı 650.000 TL olan bir araç düşün. Bu örnekte onarım masrafının rayiç değere oranı %65 olur.

Buradaki rakamlar yalnızca hesaplama örneği. Aracın sınıflandırılması için dosyadaki teknik tespitleri de incelemelisin. Geçmişte farklı tarihlerde oluşan küçük hasarları toplayıp bugünkü araç fiyatına bölerek ağır hasar sonucu çıkaramazsın. Eski bir kaydı değerlendirirken hasar tarihindeki uygulamayı da dikkate almalısın.

Hasar kaydı, ağır hasar ve pert arasındaki farklar

Hasar kaydı, aracın sigorta sistemine yansıyan zarar geçmişini ifade eder. Ağır hasar ise bu geçmiş içindeki özel bir sınıflandırma. “Pert” sözcüğü günlük kullanımda ağır hasar ve tam hasar için birbirinin yerine kullanılabildiği için ilandaki bu ifadeyle yetinmemelisin.

2025/12 sayılı Genelge’nin 4. maddesinde tam hasar için KDV dahil onarım masrafının hasar tarihindeki araç değerini aşması ve aracın onarım kabul etmez hale geldiğinin eksper raporuyla tespit edilmesi birlikte aranır. Bu nedenle ağır hasar kaydı ile tam hasar aynı anlama gelmez.

Çekme belgesi tek başına kaza geçmişini açıklamaz. Bu belgeyle aracın hasar kaydını ayrı ayrı kontrol etmelisin. 

Ağır hasar kaydı sorgulama yöntemleri

Satın almayı düşündüğün aracın geçmişini satıcının paylaştığı eski bir ekran görüntüsüyle sınırlamamalısın. Güncel sorgulama yapıp sonuçtaki araç bilgilerini ruhsatla karşılaştırmalısın.

• 5664 SMS: Plakayı boşluksuz yazarak 5664’e gönderebilirsin. Eksper raporuna göre değişen parçalar için “PARCA 34ABC123 01/01/2020” biçimi kullanılır. Buradaki tarih, araştırdığın hasarın tarihi olmalı. Her sorgu ücretli olduğu için güncel bedeli SBM’nin SMS sorgulama sayfasından kontrol etmelisin.
• SBM’nin çevrim içi hizmetleri: SBM’nin yönlendirdiği web sorgulama kanallarından araç geçmişini inceleyebilirsin.
• e-Devlet: Kendi adına kayıtlı araçlar için sunulan trafik ve kasko poliçe ve hasar bilgisi hizmetlerinden yararlanabilirsin. Bu hizmetleri, istediğin her aracı yalnızca plakayla sorgulayabileceğin bir sistem gibi düşünmemelisin.
• Hasar dosyası: Araç sahibinden eksper raporunu, hasarlı fotoğrafları ve servis faturalarını isteyebilirsin.

SBM’nin açıklamasına göre hasar geçmişi sorgusu, 2003’ten itibaren sigorta şirketlerinin yaptığı kasko ve trafik hasar ödemeleriyle sınırlı. Cam ve mini onarım gibi bazı ödemeler bu sonuçlarda yer almaz. Sigortaya bildirilmeden yapılan onarımlar da görünmeyebilir. Kayıt bulunmaması, aracın kesinlikle kazasız olduğu anlamına gelmez.

Ağır hasarlı araç alırken dikkat etmen gerekenler

Ağır hasar kayıtlı bir araç için yalnızca “alınır” veya “alınmaz” demek yeterli olmaz. Düşük fiyatın yanında güvenlik, onarım kalitesi, sigortalanabilirlik ve ileride satış yapma olasılığını birlikte değerlendirmelisin. Karar vermeden önce şu kontrolleri yaptırabilirsin:

1. Hasarın yerini öğren: Sadece kaç parçanın boyandığını değil, direk, taban, emniyet sistemleri veya elektrik tesisatının zarar görüp görmediğini de araştır.
2. Bağımsız inceleme yaptır: Satıcıdan bağımsız bir ekspertiz kuruluşundan, hasar geçmişine uygun kapsamda kontrol iste. Gerekirse marka konusunda uzman bir servisten ek görüş al.
3. Onarım belgelerini karşılaştır: Hasar fotoğrafları, eksper raporu, değişen parça listesi ve faturalar birbiriyle uyumlu olmalı. Belgelerdeki şasi numarasını araçla eşleştir.
4. Güvenlik sistemlerini kontrol ettir: Hava yastıkları, emniyet kemeri gergileri ve elektronik güvenlik sistemleri için yalnızca gösterge panelinde uyarı ışığı bulunmamasına güvenme.
5. Elektrikli araçta bataryayı ayrıca incelet: Batarya muhafazası, yüksek gerilim sistemi ve hasar sonrası yapılan işlemler için uzman kontrolü iste.
6. Sigorta koşullarını önceden öğren: Satın almadan önce hasar geçmişini paylaşarak kasko için kabul ve teminat koşullarını sor.
7. Toplam maliyeti hesapla: Satış bedeline olası ek onarımları, bakım ihtiyacını ve sigorta giderlerini ekle. Aracı daha sonra satarken alıcı bulmanın zorlaşabileceğini de hesaba kat.

Satıcı rapor veya onarım belgesi paylaşmıyorsa, anlatılan hasarla teknik bulgular uyuşmuyorsa ya da güvenlik sistemlerinin durumu açıklığa kavuşmuyorsa satın alma kararını ertelemen daha sağlıklı olur. “Muayeneden geçti” açıklaması da kapsamlı satın alma ekspertizinin yerini tutmaz.

Ağır hasarlı aracın trafiğe çıkışı

Ağır hasar geçmişiyle aracın bugün trafiğe çıkmaya uygun olması ayrı konular. Trafikten çekilmiş bir aracı, gerekli onarım, muayene, sigorta ve tescil işlemleri tamamlanmadan kullanmamalısın. Hurdaya ayrılmış araçlarla ilgili durum ise farklı, hurda tescili bulunan araç tekrar trafiğe çıkarılamaz.

Tazminat sürecinde de belge ayrımı önem taşır. Trafik Sigortası Genel Şartları’nın B.2.3 bölümünde, 12 Haziran 2026 tarihli değişiklikle düzenlenen ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren hükme göre ağır hasarlı araç için trafikten çekilmeyi gösteren tescil belgesi sigortacıya sunulmadan ödeme yapılmaz. Bu işlem, aracın güvenle onarıldığına dair bir garanti olarak görülmemeli..

Ağır hasar kayıtlı araca kasko ve trafik sigortası

Ağır hasar geçmişi bulunan bir araç için kasko yaptırmak bazı şirketlerde mümkün olabilir. Ancak her şirketin aracı kabul etmesi veya aynı kapsamı sunması beklenemez. Araç yaşı, hasarın türü, onarım kalitesi ve şirketin risk kabul koşulları sonucu etkileyebilir.

Teklif alırken geçmiş ağır hasarı açıkça paylaşmalısın. Poliçede özel muafiyet, kapsam sınırlaması veya tazminat hesabına ilişkin farklı bir koşul olup olmadığını yazılı olarak öğrenmelisin. Önceden var olan hasarı, sonradan yaptırdığın poliçeyle yeni oluşmuş bir zarar gibi talep edemezsinn.

Zorunlu trafik sigortası ise kendi aracının onarımını güvenceye almak için değil, aracınla üçüncü kişilere verdiğin zararlar nedeniyle doğan sorumluluğun için devreye girer. Karşı taraf kusurluysa onun trafik sigortasından kusur ve teminat sınırları içinde talepte bulunabilirsin. Kendi trafik poliçenle kaskonun işlevini karıştırmamalısın.

Ağır hasar kaydının silinmesi ve hatalı kayda itiraz

Aracın onarılması veya plakasının değişmesi geçmiş hasar kaydını silmez. Ancak, sisteme yanlış işlenmiş bir bilgi varsa buna itiraz edebilirsin.

Hasar tutarı veya araç bilgisi hatalıysa, ruhsat, ekspertiz raporu ve dosya numarasıyla birlikte ilgili sigorta şirketine veya SBM’ye (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) başvurarak kaydın düzeltilmesini isteyebilirsin.