Konut sigortası primleri neye göre belirlenir?

Konut sigortası prim hesaplama sürecinde fiyat tek bir kritere bakılarak çıkmaz. İl ve ilçe bilgisiyle başlayan değerlendirme, binanın teknik özellikleri, sigorta bedeli, seçtiğin teminat kapsamı, limitler, muafiyetler ve güvenlik önlemleri gibi birçok kalemin birleşimiyle şekillenir. Benzer metrekareye sahip iki evde bile prim farkı bu yüzden ortaya çıkar.   

Prim hesaplamasını etkileyen ana unsurlar

Lokasyon primi doğrudan etkiler. Aynı şehir içinde ilçe, hatta mahalle düzeyinde risk profili değiştiği için prim de değişir. Deprem veya yer kayması riski, sel ve su baskını geçmişi, akarsu yatağına yakınlık, fırtına riski ya da ilçedeki hırsızlık yoğunluğu gibi risk başlıkları bu değerlendirmeye dahil olur.

Bina özellikleri de fiyatın temel bileşenleri arasında yer alır. Yapı tarzı, bina yaşı, binanın genel durumu, toplam kat sayısı ve senin dairenin bulunduğu kat gibi bilgiler risk puanını etkiler. Kat bilgisi tek başına belirleyici olmaz, diğer bina parametreleriyle birlikte anlam kazanır.

Teminat kapsamı genişledikçe, limitler yükseldikçe ve ek teminatlar eklendikçe prim artar. Muafiyet seçimi, asistans hizmetleri ve bazı ürünlerde hasarsızlık indirimi gibi unsurlar da son fiyatı değiştirir.  

Sigorta bedeli ve yeniden yapım maliyeti

Konut sigortasında en kritik girdilerden biri sigorta bedeli olur. Bina teminatı için bedel, evin satış değeri üzerinden değil yeniden yapım maliyeti üzerinden düşünülür. Arsa değeri, bina değerine dolayısı ile sigortaya konu olan bir değer değil. Bundan dolayı, bina zarar gördüğünde de arsa zarar görmüyor. Konutun bedeli için pratikte kullanılan yaklaşım brüt metrekare ile binanın yeniden inşa yapım birim metrekare bedelinin çarpımı. 

Eşya teminatında ise evindeki eşyaları güncel piyasa değeriyle ele alırsın. Mobilya, beyaz eşya, elektronikler ve diğer ev eşyaları için belirlediğin toplam bedel yükseldikçe prim de yükselir. Bina ve eşya bedellerini gerçekçi seviyede tuttuğunda, hasar sonrası alacağın ödeme ile ödediğin prim daha dengeli bir ilişkiye oturur.

İpucu: Konut sigortası kapsamı ile ilgili bilgi edinmek için “Konut sigortası nedir, neleri kapsar?” başlıklı yazımıza göz at.

DASK ve konut sigortası ilişkisi

DASK, zorunlu deprem sigortası olarak ayrı bir ürün şeklinde çalışır ve kendi tarife-talimatına göre prim hesabı yapılır. Bu nedenle DASK poliçesi var diye konut sigortası primi otomatik düşer gibi kesin bir etki kurmak doğru bir çerçeve sunmaz. DASK priminde sigorta bedeli, risk grubu ve yapı tarzı gibi değişkenler öne çıkar. 

Konut sigortasında deprem teminatı çoğu üründe “ihtiyari deprem” adındaki bir teminatla genişler. Burada pratik fayda, deprem sonrası DASK’ın hasar için ödeyeceği limitin üstünde bir hasar tutarı söz konusu ise, üzerinden kalan hasar tutarına karşı ek koruma alanı açması olur. Yine de bu ilişki indirim mantığıyla değil, kapsam tamamlama mantığıyla okunur.

Teminatlar ve limit seçimi

Konut sigortası ürünlerinde teminat yapısı şirketten şirkete değişir. Bu yüzden prim karşılaştırması yaparken sadece fiyatı değil, teminat listesini ve limit sütunlarını birlikte okursun. Genel çerçevede konutta sık görülen teminat başlıkları şu iki grupta toplanır:

Temel teminatlar: Yangın-yıldırım-infilak, fırtına, sel ve su baskını, dahili su hasarları gibi başlıklar birçok üründe ana teminatları oluşturur.

Ek teminatlar: Cam hasarları, elektronik cihaz hasarları, kira kaybı, hukuksal koruma, mali mesuliyet teminatları ve asistans hizmet kapsamını genişleten seçenekler.

Sadece eşya sigortası ve kiracı tarafı

Bina teminatı olmadan sadece eşya için poliçe sahibi olunur. Bu,kiracı için ekonomik ve pratik bir çözüm sunar. Kiracıysan ev sahibinin bina tarafındaki ihtiyacından bağımsız olarak kendi eşyalarını güvenceye alırsın. Sadece eşyaların güvende olduğu bir konut eşya poliçesinde sigorta bedeli ve sigortalanan kıymetler daha sınırlı kaldığı için prim de çoğu senaryoda daha düşük seviyede çıkar.   

Örnek prim senaryosu

120 m² bir daire üzerinden düşünelim. Önce adres ve bina bilgilerini doğru girersin. Ardından bina teminatı seçiyorsan brüt m² ile yeniden yapım birim maliyeti yaklaşımıyla bina sigorta bedeli oluşur.   

Sonra eşya bedelini belirlersin. Teminat kapsamını genişlettikçe ve limitleri yükselttikçe prim artar. Muafiyet kullanıyorsan prim aşağı yönlü hareket edebilir, ancak hasar anında bir kısmı senin üzerinde kalır.