Genel sağlık sigortası nedir, neleri kapsar?

Günümüzde sağlık herkes için temel bir ihtiyaç. Genel sağlık sigortasının (GSS) amacı, gelirine ya da tercihine bakılmaksızın sağlık hizmetlerine erişimini güvenceye almak. Bu yazıda, GSS tanımı, amacı ve kapsamı ile ilgili detayları bulabilirsin.

GSS, sağlık riskleri ortaya çıktığında harcamaların finansmanını üstlenen sosyal güvence sistemi. Türkiye’de ikamet eden vatandaşlar, 5510 sayılı Kanun çerçevesinde 1 Ocak 2012’den beri zorunlu GSS kapsamında.   

GSS yaptırmak zorunlu mu?

Evet, Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşları 1/1/2012’den itibaren zorunlu olarak GSS kapsamına alındı. Zorunluluğu, çalışıyorsan işverenin, emekliysen maaşın, sosyal güvencen yoksa senin veya gelir testinin sonucuna göre devletin prim ödemesi yoluyla uygulanır. 18 yaş altı çocuklar, anne-baba tesciline bakılmaksızın GSS kapsamında, primleri devlet tarafından ödenir.   

Kimler GSS kapsamında?

Kapsam, “yalnızca sosyal güvencesi olmayanlar” ile sınırlı değil. Kanunen sigortalılar (4/a-4/b-4/c), emekliler, işsizlik ya da kısa çalışma ödeneği alanlar, gelir testi sonucu düşük bulunanlar, belirli şartlarla yabancı uyruklular ve 18 yaş altı çocuklar GSS kapsamından sağlık hizmeti alır.

GSS hangi sağlık hizmetlerini kapsar? 

Muayene ve tedavi: Aile hekimliği, devlet/üniversite hastaneleri ve SGK ile anlaşmalı özel hastaneler (ilave ücret kuralları geçerli).   

İlaçlar: Kurumun bedelini karşıladığı reçeteli ilaçlar için katılım payı uygulanır (genelde emekliler için %10, diğerleri için %20 veya daha fazlası reçete başına sabit tutarlar). 

Muayene katılım payı: Basamak ve sevk durumuna göre alınır. 

Not: SGK karşılamadığı işlemler/ürünler için talep edilen bedeller “ilave ücret” sayılmaz. Ayrıntı ve istisnalar SGK “İlave Ücret” hesaplama kısmında bulabilirsin.

“Özel hastanede GSS geçerli değil” mi?

GSS, SGK ile sözleşmeli özel sağlık hizmet sunucularında da geçerli. Ancak bu kurumlar ilave ücret (fark) talep edebilir. Tavanlar ve muafiyetler mevzuatla belirlenir.    

2025 GSS primi ne kadar?

Geliri brüt asgari ücretin 1/3’ünün üzerinde olan ve primi kendi ödemesi gerekenler için tutar brüt asgari ücretin %3’ü. 2025 Ocak ve sonrası aylık GSS primi 780,17 TL olarak belirlendi.   

Gelir testi sonucunda hanedeki kişi başı aylık gelir brüt asgari ücretin 1/3’ü ve altında çıkarsa, primlerin devlet tarafından karşılanır

Gelir testi nasıl yaptırılır?

Gelir testi başvurusu ikametinin bulunduğu yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na (SYDV) yapılır. SGK re’sen tescil tebligatı geldiyse 1 ay içinde başvurursan sonuç geriye yürüyebilir. Sonucunu e-Devlet’ten görebilirsin.   

GSS başvurusu nasıl yapılır?

Prim durumunu kontrol et: e-Devlet’te GSS tescil/prim bilgilerini ve varsa borcunu kontrol et.

Gelir testi gerekiyorsa ikametindeki SYDV’ye başvur.   

Prim ödeme: Sonuca göre prim ödeyeceksen, e-Devlet’te “SGK Kart ile Prim Ödeme Uygulaması” veya e-SGK çevrimiçi tahsilat üzerinden kredi/banka kartıyla ödeyebilirsin.   

GSS ne zaman başlar ve biter?

Türkiye’de 1 Ocak 2012’den beri ikametine bağlı olarak GSS geçerli. 18 yaş altı kapsamda iken, lise mezunları 20 yaşına, üniversite mezunları 25 yaşına kadar mezuniyetten itibaren 2 yıl süreyle devlet prim ödemesiyle yararlanabiliyor.   

İkametinİ yurt dışına alıyorsan, başka bir ülkenin sosyal güvenlik sisteminden yararlanmaya başlarsın veya farklı bir statüye (ör. çalışan/emekli) geçtiğin için GSS statün değişir. 

Borç ve prim ödemesi nasıl yapılır?

e-Devlet’te SGK Kart ile Prim Ödeme ekranından kimlik doğrulaması sonrası kredi/banka kartıyla hemen ödeme yapabilirsin. Bankalar ve PTT üzerinde de ödeme gerçekleştirilebilir. 

Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS) ile GSS birlikte nasıl çalışır?

TSS, SGK ile anlaşmalı özel hastanelerde doğabilecek ilave ücret/fark kalemlerini (poliçe teminatına göre) karşılamaya yardımcı olur. Tamamlayıcı sağlık sigortası, zorunlu bir poliçe türü değil. Poliçenin kapsamı ve anlaşmalı ağ, ilave ücretin ne kadarını üstleneceğini belirler.